Arquivo do blog

CAMIÑO INCERTO

Tempus fugit e no xornalismo non ía ser menos. O documental déixanos claro que nos atopamos nunha transición dende hai máis de cinco anos. A incerteza e o medo de perder a comunicación tal e como a coñecemos tennos bloqueados.

Considero, e máis despois de coñecer a situación dun xigante da comunicación, que hai dúas vías para tentar cambiar a realidade do xornalismo. Por unha banda, aceptar as novas tecnoloxías e ser nós quenes manexemos a situación e quenes elaboremos o plan de futuro. Por outra banda, deixarnos a mercé da tecnoloxía e que se aplique ao seu antollo cando a situación sexa insostíbel.

The New York Times ante esta encrucillada tenta renovarse ao contar con persoas como Brian Stelter, para actualizar a súa visión e adaptarse aos novos tempos(dualidade de xornalista e tuitero), e como David Carr, para non esquecer as bases da comunicación e ter presente os principios que levaron a información a converterse nun dereito.

NYTCREDIT: Earl Wilson/The New York Times 5-15-2012

Unha das medidas que máis me sorprendeu e que considero máis acertada do NYT foi a colaboración con WikiLeaks. Quizais sexa a maneira correcta de renovar o xornalismo e contar todo aquilo que non sempre ten cabida nun medio de comunicación tradicional. Quizais sexa necesaria a mestura do xornalismo co activismo social. Se consideramos a comunicación un dereito e os xornais un voceiro da sociedade, estes deberían tratar os temas que, dunha maneira ou outra, afectan a esas persoas que non sempre son coñecedoras da realidade que as asola. Pero hai que ter moi claro os medios cos que se colabora e os obxectivos que perseguimos con isto. No caso da CNN e a súa colaboración con Vice, na miña opinión, parece un erro, xa que se trata de xuntar dous medios de disposicións moi distintas (un veraz e outro de dudosa ou inexistente veracidade).

Ao mellor a tecnoloxía avanza a un ritmo inverosímil para o xornalismo, pero é necesario un cambio na actitude e consideración da sociedade cara os xornais. A implantación dunha cultura do gratis dificulta o avance dos novos medios. Calquera xigante da comunicación sabe o perigo que supón converterse nunha publicación online. Pero, ao mesmo tempo, os xornais deben recuperar a confianza da poboación, deixar de piar polos intereses dos grandes empresarios, deixar de converter noticias en publicidade das grandes corporacións e transformarse nese voceiro social que buscan os seus lectores.

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA 151.D03

O poder da información

No meu último post individual voume afastar un pouco da temática para falarvos de como cambia a perspectiva das migracións segundo a época e os receptores, a través do tratamento dos medios de comunicación do tema.

A sociedade española dende 2005 sufre unha avalancha de portadas e noticias que buscan criminalizar aos inmigrantes subsaharianos que buscan un futuro en Europa e a maneira máis doada de atopalo é entrar pola fronteira de Melilla.

Os ataques por parte dos medios son continuados, sen importar a liña editorial todos deixan claro a súa postura. Cabe destacar algunhas das máximas empregadas por un dos xigantes da comunicación do Estado, El País, para referirse aos inmigrantes que tentan entrar pola cidade autónoma:

“Fue un ejemplo de estrategia militar”, “utilizan tácticas militares”, “utilizan la llamada de los almuédanos a la oración para lanzar a sus compañeros al asalto”, “cuando el cuerno sonó, un ejército de subsaharianos salió de la vegetación; en ristre llevaban más de 100 escaleras … y comenzó la batalla. Fue como un asalto medieval”, “No descartamos que entre ellos haya milicianos de las muchas guerras que sufre África”.

Aquí vos deixo uns enlaces a noticias onde a criminalización queda en constancia :

http://politica.elpais.com/politica/2014/01/22/actualidad/1390410817_615609.html

http://www.rtve.es/noticias/20130917/unos-300-inmigrantes-asaltan-valla-melilla-mas-cien-intentan-entrar-nado-ceuta/747048.shtml

http://www.abc.es/espana/20141022/abci-asalto-valla-melilla-inmigrantes-201410220831.html

http://www.elmundo.es/espana/2015/02/03/54d0de9bca4741c0318b45a7.html

Nalgunhas destas noticias tamén podemos observar a continua xustificación e defensa da actuación da Garda Civil na fronteira. Algúns exemplos máis:

“La Guardia Civil frena con material antidisturbios la entrada en Melilla de 250 inmigrantes” (ABC)

“La Guardia Civil impide la entrada de 250 inmigrantes ilegales en Melilla” (El Mundo)

“La Guardia Civil frena una entrada masiva de inmigrantes en Melilla” (El País)

Como curiosidade déixovos un enlace a unha iniciativa de eldiario.es coa que pretenden aclarar a traxedia de El Tarajal na que están imputados 16 gardas civiles:

http://lasmuertesdeceuta.eldiario.es/mentiras.html

Logo desta pequena análise e retomando algúns posts nos que analizamos xornais creados entorno ao movemento migratorio galego cara América Latina podemos facer unha comparación das dúas migracións. Por unha banda, temos a exaltación de galegos que se vían obrigados a buscar un futuro mellor ao outro lado do océano, aínda que isto supuxese deixar a terra e vivir unha situación precaria durante un tempo no país receptor. Por outra banda, temos a criminalización dos subsaharianos que se ven obrigados a buscar un futuro mellor ao outro lado do Mediterráneo, aínda que isto supón deixar a terra e vivir unha situación precaria no país receptor.

As diferenzas? O tempo, a cor da pel, as medidas estatais e os intereses dos medios de comunicación.

palazon

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA  151.D03

MOVILIDADE EXTERIOR OU FUGA MASIVA?

Setenta anos despois e millóns de galegos emigrados despois atopámonos na mesma encrucillada. A situación mudou, os nosos emigrados teñen unha alta cualificación á que noso país non pode dar resposta e vense obrigados a un exilio económico.

Como todos sabemos vivimos un momento de crise económica e social e o noso futuro, o futuro do rexurdir, marcha na busca dunha vida mellor que os nosos avós tamén buscaron.

Segundo datos oficiais do INE en España dende o 2009 ata os nosos días emprenderon camiño máis dun millón de persoas. Sempre tendo en conta que estamos a falar de datos proporcionados polo propio Estado.

Logo de valorar a importancia das opinións de todos os que formamos a privamera da nosa terra decidimos saír a rúa e que os implicados deran conta da realidade.

IMG_9824

Gonzalo Rodríguez estudante de Filoloxía Galega na USC

“Claro que vexo posible unha emigración porque nos tempos nos que estamos, coa crise que hai, irse fora é a única alternativa que nos queda como fixeron os nosos avós nos 40, 50 e 60. Buscamos un traballo mellor remunerado.

O que nos leva a isto é a crise tanto económica como social que vivimos. Sendo a mellor xeración preparada ,iamos levantar este país decían algúns políticos, esteamos sometidos a emigración, aínda que non sexa o noso propósito porque nós buscamos levantar esta terra e non o podemos facer dende fora.

A emigración dos nosos avós e a nosa é o mesmo porque estamos en diferentes tempos, pero do mesmo xeito os xóvenes vémonos obrigados a saír da Terra en busca de alternativas.

Marx dicía que a historia tende a repetirse primeiro como historia e segundo como farsa. Estamos obligados a facer isto.”

Yago e Sandra estudantes de Filosofía na USC:

“Sobre todo es una emigración en busca de trabajo y ya no hacia España, sino hacia el resto del mundo. A ver, a todos nos gustaría trabajar en casa, pero en nuestra situación y con las posibilidades de futuro debemos de buscarlo fuera. Tenemos unos títulos que deberían darnos una cierta posibilidad en la búsqueda de empleo, pero bueno en realidad, buscan que paguemos mucho para  obtener nada y nos vemos obligados a buscar fuera. La mayor parte de los casos es porque aquí no hay otra salida.

Encontramos similitudes en el factor de que nos vemos forzados a marchar. Pero también son muy diferentes. A veces nos vamos fuera para aumentar nuestras posibilidades de encontrar trabajo y aumentar nuestra formación. La principal atracción es irse para buscar una vida mejor, pero no tanto como nuestros abuelos que se iban para poder comer. También porque nuestras expectativas son más altas que las de nuestros familiares cuando decidieron buscar una vida mejor en el extranjero.”

IMG_9819

Alba López Álvarez estudante de Xornalismo na USC

“Cualquier estudiante de la actualidad ve la emigración como una posibilidad y no sólo como una posibilidad, sino también como una obligación. Ese es el problema. Está bien viajar para aprender, pero en el momento en el que se convierte en una obligación nos encontramos con el problema y creo que es la situación con la que nos encontramos los estudiantes actualmente.

El principal motivo que nos lleva a irnos es la desesperación, sencillamente eso. Desesperación por la situación actual del trabajo, las salidas de nuestras carreras, la explotación laboral, la precariedad. Un sinfín de cosas que nos llevan a una situación desesperada.

Tiene relación con la emigración de nuestras abuelas y abuelos. Nos vemos en un momento de desesperación. No hay salida en tu país, no tienes a dónde ir, necesitas dinero, necesitas trabajar y no te queda otra que irte. Son cosas comparables aunque los destinos son diferentes.”

Cristina Simón estudante de Historia do Arte na USC:

“Realmente sí que veo posible una emigración, ya que en España el sistema de trabajo realmente no está adaptado para el número de licenciados y gente especializada con la que contamos. Tenemos una sobrecarga de personas muy cualificadas que necesitan expandirse y llegar a otros países que sean competentes.

El principal motivo es la gran magnitud de demanda de trabajo en comparación con la oferta.

Por supuesto que las emigraciones están relacionadas, pero el mundo ha cambiado y está en constante cambio pues es normal que no se vaya a los mismos países. Pero la expansión de la población es algo inminente y es algo típico. Nuestros abuelos se fueron por una necesidad que ahora nosotros tenemos”.

IMG_9834

Borja Valle estudante de Economía na USC:

“En mi propio futuro veo irme a EEUU, porque yo estudio economía y quiero hacer un máster en banca y los másters que podemos hacer en Galicia o en España son bastante malos. En EEUU nos pueden formar correctamente porque tiene el sistema capitalista mejor formado del mundo y como es el que está implantado en la mayoría de los países creo que se podría aprender mucho.

El principal factor que me lleva a pensar en irme y buscar un futuro fuera es el dinero. Tenemos estudios y no queremos un sueldo que no se corresponda con nuestro esfuerzo.

La similitud entre los flujos migratorios vividos en el siglo veinte y hoy es la falta de dinero o la falta de recursos. No hay una falta tan grande como en la época de nuestros abuelos, pero también queremos un nivel de vida más alto. Por eso emigramos básicamente.”

As opinións son únicas pero teñen un nexo común: continuamos na busca do futuro próspero e prometedor que xa buscaban os nosos hai máis de medio século. Debemos espertar deste noso que quizais dure máis do desexado e comezar a recordar todas as nosas valías como pobo. Quizais sexa o momento de deixar de emigrar e comezar a protestar.

Como parte básica da prosperidade déixovos a mesma inquedanza para quen lle queira dar resposta. Animádesvos?

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA 151.D03

No bo camiño

Como vistes dende o primeiro post grupal a nosa liña temática foise orientando cara a emigración actual. Entrevistamos a Eloi Vidal, galego emigrante en Sevenoaks. Definiriamos isto como unha experiencia boa para coñecer como é a realidade dunha persoa que se vai nos tempos de hoxe. Como puidestes ver, hai unha gran diferencia ca emigración anterior. É posible que lle adiquemos máis tempo a este tema porque nos comentarios preguntástesnos polas condicións laborais ás que se ateñen (por que é máis fácil ascender, por que se ofrecen postos a estranxeiros, etc) Continuando ca emigración actual, contactamos con Global Galicia, a rede que pon en contacto persoas emigrantes en diferentes lugares. A cabalo entre a emigración a América do século XX e a actualidade, está o artigo que publicou a nosa compañeira Xiana das escolas de emigrantes. Non deixan de ser o resultado do traballo e investimento dos nosos antepasados que miraron cara o futuro e garantiron a educación das seguintes xeracións.
A principal problemática que atopamos á hora de investigar a emigración de galegos na actualidade é que é moi escasa cara América Latina. Porén, estase dando de forma moi frecuente cara Europa: Inglaterra, Suíza, Alemaña, Dinamarca… Intentaremos comunicarvos máis experiencias como a de Eloi Vidal. Outro inconveniente ao que nos ativemos foi á hora de investigar sobre a síndrome de Ulises, para o cal nos parecía convinte falar con psicólogos expertos mais non obtivemos resposta do Colexio Oficial de Psicoloxía.
Non queremos deixar de lado o noso obxectivo principal, o de mostrar os estereotipos que se crean en torno aos galegos na América. Mais, perduran estes estereotipos a día de hoxe para os galegos? Que outras connotacións sofren noutras culturas? Nas próximas publicacións intentaremos facer unha explicación histórica da emigración: como nace este fenómeno, como adquire novos significados e matices esta palabra e como se transforma no tempo.
Para continuar, mantemos o contacto co Consello de Cultura Galega. Casualmente están poñendo en marcha un proxecto para recuperar documentación gráfica da emigración. Calquera persoa que poida aportar fotografías ou outro tipo de soporte relacionado co tema será útil para a labor que están levando a cabo. Dependendo da evolución disto intentaremos compartir con vós este traballo.

castelao. a nosa rerra non e nosa rapaces

GRUPO 151.D00

AMOSA TATO, CRISTINA 151.D01

GÓMEZ CALVO, NOELIA 151.D02

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA 151.D03

GÓMEZ VALES, LAURA 151.D04

LUENGO MARTÍNEZ, DIEGO 151.D05

Na Galicia do declinar do século XIX e do alborexar do século XX

“Del escolar, al hombre que con su inteligencia se gana la subsistencia, no hay más de un paso”

Esta semana coa axuda Neira Vilas e dun antigo profesor da miña compañeira Cristina, Carlos Loureiro, adentrámonos no mundo das escolas creadas e financiadas polos emigrados na nosa terra, como fórmula para educar aos mozos da Galiza que configuraban o futuro da nosa cultura, lingua e territorio.

As escolas son o reflexo dun compromiso colectivo nacente, dunha necesidade coñecida polos emigrantes logo de verse nun novo continente con habilidades académicas superfluas, ausentándose nunha situación de inferioridade. Ao comprender a importancia destas destrezas comunicábanlle aos compatriotas coas mesmas pretensións que aínda non emigraran, primeiro debían prepararse de maneira apropiada.

Cos ollos na Terra os emigrados comezan a xuntar cartos e sufragar escolas, cemiterios, hospitais, edificios destinados a sindicatos, casas do pobo e fontes. Todo era pouco para os que quedaran. Así en 1882 os veciños de San Sebastián de Devesos afincados na Habana sufragan o cemiterio da súa parroquia, logo virían os de San Claudio, San Miguel de Reinante, Betanzos, Ces, Marín, San Xulián da Devesa, etc.

edificios creados

A idea estaba clara, precisaban do ensino para poder avanzar como persoas, levar a cultura ao máis alto e, quizais, nun futuro marchar na busca de algo mellor. Aínda así, as tasas de alumnos seguían sendo baixas incluso contando coas mesmas facilidades na escola ricos e pobres.

texto sobre la ignorancia

O patrimonio comunitario creado polos centros teña ben marcados os pilares básicos: o socorro mutuo, debuxo, historia, contabilidade, escritura, instrucción á lectura, etc. Aquí vos deixo un texto e un vídeo que ilustra o día a día nas escolas indianas:

cole

Para facervos unha idea do alcance e cantidade de colexios que foron creados na época consultade a infografía do enlace situada dentro do proxecto As Escolas da Emigración levado a cabo polo Consello de Cultura Galega:

http://mapas.consellodacultura.org/escolas/

Pero non todas eran boas críticas e non todos vían esta iniciativa como un elemento positivo. Algúns intelectuais cuestionaron a utilidade das escolas como símbolo de permanencia da cultura, tachándoas como un modo de desgaleguización e de deixar Galiza sen mozos que a puideran rexenerar:

criticacritica2

E ata aquí unha pequena pincelada sobre o que supuxo un compromiso colectivo que naceu alén do mar e pretendía alumear o camiño a todos os que viñeran despois.

final

Consello da Cultura Galega, Xunta de Galicia.(2012). Luces de alén mar, As escolas de americanos en Galicia. A Coruña: Consello da Cultura Galega.

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA. 151.D03

As cartas como nexo de unión e conservación cultural

Esta semana tocoume adentrarme no arquivo da Biblioteca Xeral máis concretamente na extensa correspondencia entre emigrados e a respectiva familia que quedaba en Galicia.

Atopeime coa obra As cartas do destino, onde se retrata á perfección a realidade das relacións familiares logo da emigración galega. Nela os irmáns Naveiras manteñen ao día ao pobo sobre a súa situación en Montevideo, A Habana e Bos Aires.

A través de toda a correspondencia podemos coñecer a realidade vivida polos galegos na outra banda do mar e ter unha nova visión do fenómeno migratorio desde as experiencias cotiáns que describen nas cartas. Coas epístolas adéntramonos nas vidas de familias calesquera que viviron unha situación común para máis de un millón de galegos.

Coñecemos de preto as ganas que tiñan de sacar a toda a familia adiante axudándoos economicamente mercando terras ou enviándolles cartos para que eles mesmos se converteran en emigrantes. Outro dos aspectos a destacar é a continua preocupación dos emigrante pola saúde dos seus. É unha constante o longo das cartas.

”                                                                                     Quilmes Septiembre 26 de 1925

Señor Emilio Naveiras

querido Hermano depues de saludarte es mi deseo que al rrecivo de la presente te alles en perfecto estado de saluz ygualmente los demas quedando la nuestra buena por el momento sin nobedad.

Estimado Hermano la presente es para darte contestación a tu rrecividacarta que se alla en mi poder desde el dia 19 del corriente en la cual beo que se allan regular de saluzeso es lo peor y lo que yo más siento y tambiem sientoen el alma no poderlos ayudarlos un poco porque el negocio anda mal apenas puedo sacar para comer ay una crisis espantosa y tengo la señora que pronto ba a tener familia otra vez y el neno aun no camina no se en que forma arreglarme porque estoy mui aburrido.

Emilio cuando me contestes me diras si as recivido un block de papel y sobre que te mande gunto con la otra carta me dices que tienen maquinas para mallar y para trabajar la tierra me alegro asi aorran jornaleros y acen mas pronto y de lo que me dices de nuestro primo Vicente no es cierto que se caso me lo digeron que estaba para casarse el hermano de Teresita.

Te diré una nobedad nueba pero te pido que no digas nada Manuela Bañobre llego a Buenos Aires encinta y como Andres tanvien se metio en el pozo enseguida que llego pero lo hicierom desaparecer y ahors anda con unos y con otros parece que el trabajo le gusta poco es una berguenza para nosotros de Ferreira

Me diras coml sigue Josefa y si el nene abla

Sin mas nobedades por el momento

Recuerdos a los padrinos y a todos que por mi pregunten y de por parte al tio de casa y a nuestras hermanas y a Vicente y un abrazo y mil vesos a Juancito y vos lo rrecibes el maior aprecio y cariño de este tu hermano S.S.S.

José Navieras y Señora”

Portada "As cartas do destino"

Continuaremos na pescuda de correspondencia que nos achegue distintos puntos de vista sobre a realidade da emigración galega.

GÓMEZ DE LA CAMPA, XIANA 151. D03