Arquivo do blog

¿Debo dicir que teño algunha enfermidade mental cando vou ligar?

Despois dos comentarios que estades facendo veume á cabeza Neil Hilborn, un poeta con trastorno obsesivo compulsivo. Mellor escoitalo a el.

Nun dos debates da asociación xurdiu o tema do ligar. ¿É unha complicación ir a un bar ou a unha discoteca un sábado pola noite e flirtear con alguén se se ten unha enfermidade mental? Moitos dos usuarios que participaron naquel día contestaron: “Todo vai ben ata que lle conto que padezo isto ou o outro. Nese momento foxen de min”. Isto é o que adoita acontecer. No momento no que a outra persoa descobre a enfermidade mental da primeira, independentemente do demais, reacciona con rexeitamento. Polo tanto, ¿debe un enfermo mental confesa-la súa enfermidade á hora de ligar nunha discoteca?

youtube.com

youtube.com

A maioría dos usuarios manifestaron que non. “Non vou casar con ela, non o ten que saber”. Pero algún outro usuario considerou que é de xustiza facerlle saber á outra persoa con quen está a tratar, de igual xeito que sería de xustiza facerlle saber que ten unha enfermidade como a sida. Daquela, ¿unha enfermidade mental aseméllase máis a un rasgo de personalidade (irrelevante no contexto dunha discoteca) ou a unha enfermidade como a sida?

Este rexeitamento produce inseguridade nas persoas con enfermidades mentais e que recorran a outros sistemas de contacto máis superficiais, como a internet. Aquí unha persoa pode ser quen queira ser, e o contacto é máis doado evitando o cara a cara. Ademais, como podedes ver na ligazón anterior, internet proporciona portais de contactos especializados: para guapos , para feos, para fumadores de herba, xente con semellanza física, mulleres en prisión e tamén persoas con enfermidades mentais. Eu pensara que o conto de que cada ovella coa súa parella quedara atrás.

Volvendo ao tema, ¿está inxustificado o rexeitamento cara ás persoas con algún problema mental neste contexto? Honestamente, creo que si está inxustificado e que xulgamos a unha persoa antes sequera de concederlle unha oportunidade.  Isto chámase prexuízo, pero desgraciadamente temo reaccionar igual que a maioría se me vise na situación.

MOSQUERA MONTOYA, ANTONIO 142.E01

¿Que é o que importa realmente? (Local Hero)

Cando Mac abandona o seu gran Houston por unha pequena vila pesqueira escocesa descobre que aquilo non era como imaxinaba.

A súa “misión” –como el mesmo afirma ao cura africano da vila- é negociar polas terras dos veciños para poder instalar alí unha base petroleira. A maioría dos veciños entran en xúbilo ao coñecer que se van facer ricos, pero non todos. A praia, característica da beleza do lugar, perténcelle a un vello que vive nunha chabola. Este ermitán, a diferenza dos demais veciños da vila, négase a vende-lo que para el é o seu ben máis prezado.

Mac, acostumado a negociar por teléfono dende a súa oficina, débese adaptar ás novas regras do xogo. Despois de ofrecerlle todo o diñeiro do mundo sen éxito, decide despregarlle ao vello un catálogo das praias máis fermosas do mundo, tamén sen éxito. En plena negociación, o vello colle un puñado de area e pregúntalle: “¿Daríame unha libra por cada gran de area?”, Mac responde: “Non me gustan os xogos. Tratemos isto coma un negocio”. Así é este personaxe, capaz de arrisca-lo seu fogar por un xogo e non por unha suma elevada de cartos.

Este personaxe encarna a unha persoa peculiar. Vive na soidade dunha chabola na praia pero é respectado e incluso querido polo pobo. Lémbrame á historia de Manfred Gnädinger, o alemán de Camelle. Este home desentendeuse da vida acomodada que levaba na Alemaña e foi parar a esta localidade da Costa da Morte onde comezou a vivir na praia. O seu amor pola vida e pola natureza expresábao a través da arte, da escultura. 

Man, o alemán de Camelle

Man, o alemán de Camelle

Chámame moito a atención esta historia. De como pode cambiar un home coa vida. Agora que estamos a analiza-los mapas de comunidade e comunicación paréceme un bo caso a ter en conta. Forma comunidade en si mesmo e a arte é a súa maneira de expresión cara ao exterior, aínda que en esencia o realice para si mesmo.

Voltando á película, chamoume tamén a atención a figura do personaxe principal, un tipo xenial, o señor MacIntyre. A priori semella un home con sorte. Un bo traballo, un bo soldo, un bo coche… Hai unha escena característica. Mac, con algunhas copas enriba, ofrécelle a Gordon, o contable e dono do bar, cambia-las súas vidas. Todo pola vida humilde do outro, esposa incluída. Isto fainos reflexionar sobre que queremos.

mubi.com

Á hora de traballar con todas estas asociación, e aínda que esteamos de observadores como require a materia, case sen querelo vemos un mundo máis amplo onde a diversidade reina. Paramos a cavilar sobre a xenerosidade que ás veces ten o ser humano e que as inquedanzas persoais e os valores forman o compromiso que vemos reflectido en moitas destas organizacións.

Non quero rematar sen menciona-lo Going Home de Mark Knopfler. Indispensable.

MOSQUERA MONTOYA, ANTONIO 142.E01

Itínera: ser un máis

qew

Lémbrome do primeiro día que entrei en Itínera. Foi polo mes de setembro nunha actividade de debate. A sala estaba chea de cadeiras baleiras mirando cara a un enorme encerado branco. “Están nese café de abaixo -díxome Carlos Martínez, o boss da asociación, mentres sinalaba pola ventá.- Quedan sempre antes do debate para prepara-los temas”. Pouco a pouco a sala foise enchendo de persoas. Uns máis apurados para coller sitio, outros con calma e outros tarde, como en calquera clase da facultade. “Este é Antonio, un novo voluntario que vai vir aos debates”. De súpeto atopeime acompañado de vinte persoas que non coñecía de nada.

Ocorreron dúas cousas inesperadas: a primeira rompeume os esquemas. Eu chegara alí coa idea de axuda-los usuarios, pero quedei sorprendido cando foron eles os que me axudaron a min. “Meu pobre -deberon pensar,- é novo. Non ten nin idea”. E a segunda foi que non achei xeito ningún de recoñecer quen era voluntario e quen usuario. Aínda hoxe, cinco meses despois, manteño algunhas dúbidas. Incluso hai algún usuario (en realidade ex-usuario) que tamén é voluntario. Esta incertidume marabilloume. Foi nese momento cando entendín que a esencia do voluntario en Itínera é colaborar como un amigo e non coma un mestre, un monitor ou algo semellante. É ser un máis.

Este tema xerou opinións contrapostas dentro do noso grupo. Eu pensaba que saber quen é usuario e quen non era irrelevante. Todos estamos metidos no allo, ¿que máis ten saber quen está diagnosticado e quen non? Obviamente, hai persoas das que notas ao momento que padecen algún problema, pero de moitas delas non se apercibe tan facilmente. Porén, as miñas compañeiras pensan que é fundamental saber quen é usuario e quen voluntario, aínda que non por iso se vaia a cambia-la relación de igualdade. ¿Vós que pensades?

MOSQUERA MONTOYA, ANTONIO 142.E01

Culturas en contrapunto, Roger Silverstone

enpositivo.com

enpositivo.com

O mundo está a cambiar, e, consecuentemente, os medios tamén. Vivimos na sociedade da información, o cuarto poder, as novas tecnoloxías, a globalización. A información expándese, compártese e, dalgún xeito, cambia a sociedade na que vivimos. ¿Significa isto que tódalas persoas teñen voz? ¿A globalización consegue amplia-la presenza das chamadas voces minoritarias nos medios de comunicación? ¿Ou consegue expandir soamente aquelas voces maioritarias?

O certo é que vivimos nun mundo de diversidade. O autor dálle especial relevancia a este feito: “As migracións resaltan un aspecto fundamental da vida no século XXI que ten unha importancia crecente para comprende-los cambios sociais e entende-la natureza cambiante dos medios e a mediatización”. Tamén afirma que “as novas comunidades de emigrados pretenden seguridade e a oportunidade de conserva-la súa identidade e o seu estilo de vida”. Por iso os medios das minorías son tan importantes, porque non só son medios de comunicación, senón “un lugar na cultura da rexión”. ¿Pero pode a convivencia das voces maioritarias e minoritarias xerar conflito? Aquí chegamos ao contrapunto:

O contrapunto é unha combinación de tons. Se esa combinación ou amalgama soa docemente ao oído, chámaselle consonancia; se pola contra soa de xeito desagradable, chámaselle disonancia.

Silverstone cit. Tinctoris, Liber de Arte Contrapuncti, 1477.

Con esta comparación musical preténdese sinala-la importancia da polifonía, unha multiplicidade de voces, e a necesidade de que existan. Deste xeito poderase chegar á xustiza nos medios de comunicación, que non é tanto a obxectividade como a pluralidade. Pero polo xeral, a convivencia entre os medios non adoita ser nun ambiente de igualdade. Aquí entra en xogo a política, sempre tan ligada aos medios de comunicación. Os intereses económicos e políticos producen que sempre haxa unha voz dominante que eclipse ás outras. É como unha situación de diglosia comunicativa. Para Silverstone esta situación pode cambiar, porque hai un factor que pode loitar contra os poderes políticos e que vai da man do poder económico: a audiencia. Pero isto é como o can que persegue á súa propia cola. Se non vivimos nun contexto de igualdade informativa, ¿como imos acadar audiencia?

MOSQUERA MONTOYA, ANTONIO 142.E01

“He is not living, he is existing”

the_visitor

The Visitor (Tom McCarthy, 2007) é a fascinante historia de Walter Vale, un profesor de universidade que perdeu toda pinga de paixón na súa vida. Richard Jenkins, nominado ao Óscar como mellor actor por darlle vida a este personaxe, defíneo como “un home só. Non vive, só existe”. De súpeto algo fai que se formule a pregunta que lle ha devolve-lo sentido á súa vida: “¿Que é o que queres facer, Walter? e non ¿que debes facer?”. Así ve Richard Jenkins ao seu propio personaxe:

The Visitor Richard Jenkins Interview

Un día, descobre que unha parella de inmigrantes ilegais está instalada na súa casa. Enganados, Tarek e a súa moza Zainab non teñen onde ir e a Walter non lle queda outra que permitirlles quedar un tempo. Ante o incómodo da situación hai algo que os une: a música. A música e a súa linguaxe de comunicación fai xurdi-la amizade. Tarek apréndelle a Walter a toca-lo djembé e faille enche-lo baleiro existencial que tiña. Aos seus 62 anos atrévese a ser feliz. A música é capaz de cambiar a alguén como Walter Vale.

The Visitor⎢”Drum Circle”⎢TakePart TV – YouTube

Pero a película tamén reflicte a grave situación desta parella de inmigrantes, sen representación na gran cidade, que son vítimas de desprezos e inxustizas. “Eu só quero vivi-la miña vida, toca-la miña música. ¿Que hai de malo niso?”.

The Visitor⎢”I just want to live my life”⎢TakePart TV – YouTube

Por unha banda, un estadounidense sen soños pero con recursos, e por outra, unha parella de inmigrantes sen recursos pero con soños. ¿O elemento de unión? A música.

MOSQUERA MONTOYA, ANTONIO 142.E01